خلاصه در یک نگاه
قرارداد کار سندی است که به موجب آن کارگر در قبال دریافت مزد، کاری را برای کارفرما انجام می‌دهد. قانون کار حداقل‌هایی را برای این قرارداد تعیین کرده که با توافق هم قابل کاهش نیست؛ بنابراین قرارداد کار خوب، قراردادی است که هم الزامات قانونی را رعایت کند و هم وظایف، مزایا و تعهدات طرفین را بدون ابهام بنویسد.
موارد الزامی قرارداد کار طبق ماده ۱۰ قانون کار
علاوه بر مشخصات دقیق طرفین، قرارداد کار باید حاوی این موارد باشد:
- نوع کار، حرفه یا وظیفه‌ای که کارگر به آن اشتغال می‌یابد
- حقوق یا مزد مبنا و مزایای آن
- ساعات کار، تعطیلات و مرخصی‌ها
- محل انجام کار
- تاریخ انعقاد قرارداد
- مدت قرارداد، اگر کار برای مدت معین باشد
- سایر مواردی که عرف و عادت شغل یا محل ایجاب کند
قرارداد کار موقت، دائم و کار معین
اگر مدت در قرارداد ذکر نشود، قرارداد دائم تلقی میشود. قرارداد موقت برای مدت مشخص و قرارداد کار معین برای انجام یک پروژه‌ی مشخص بسته میشود. انتخاب نوع قرارداد بر نحوه‌ی خاتمهی همکاری، سنوات و تعهدات کارفرما اثر مستقیم دارد.
در قرارداد میتوان دوره‌ی آزمایشی را با رعایت سقف قانونی پیش‌بینی کرد تا طرفین در این مدت بتوانند با شرایط ساده‌تری رابطه را خاتمه دهند.
بندهایی که کارفرمایان معمولاً فراموش می‌کنند
- محرمانگی: تعهد به حفظ اطلاعات تجاری حتی پس از پایان همکاری؛ برای این کار می‌توانید از قرارداد عدم افشا نیز استفاده کنید.
- مالکیت فکری: تعیین مالکیت نرم‌افزار، طرح یا محتوایی که کارگر در زمان کار تولید می‌کند.
- تحویل اموال و اسناد در پایان همکاری و نحوه‌ی تسویه‌حساب.
- شرح وظایف پیوست که دامنه‌ی کار را روشن می‌کند و از اختلاف بر سر اضافه‌کاری جلوگیری می‌کند.
اشتباهات رایج در قرارداد کار
- درج بندهایی که حقوق قانونی کارگر را کاهش می‌دهد (این بندها باطل‌اند و اعتبار کل قرارداد را زیر سؤال می‌برند)
- نداشتن نسخه‌ی امضاشده نزد طرفین
- عدم تطابق مزد قرارداد با فیش حقوقی و لیست بیمه
- تمدیدهای شفاهی پس از پایان قرارداد موقت
پرسش‌های متداول
بله، رابطهی کار با قرارداد شفاهی نیز برقرار میشود؛ اما اثبات شرایط و مزایا در صورت اختلاف دشوار است. قرارداد کتبی به نفع هر دو طرف است.
خاتمهی قرارداد کار تابع موارد پیشبینیشده در قانون کار و شرایط قرارداد است. پیش از هر اقدام، با یک مشاور حقوقی مشورت کنید تا با مطالبات بعدی مواجه نشوید.
اگر فرد تحت مدیریت و دستور کارفرما و در قبال مزد کار کند، رابطهی کارگری محسوب میشود، حتی اگر عنوان قرارداد چیز دیگری باشد. عنوان قرارداد ماهیت واقعی رابطه را تغییر نمی‌دهد.